Finanse publiczne

Pod tym terminem kryje się ogromna ilość procesów związana z gromadzeniem, podziałem i wydawaniem publicznych środków pieniężnych, zgodnie z przepisami prawa i jego wytycznymi oraz finansowaniem deficytu budżetowego i obsługą długu publicznego.

W szczególności dotyczą gromadzenia dochodów i przychodów publicznych, wydawania środków publicznych, finansowania potrzeb budżetu państwa, zaciągania zobowiązań angażujących środki publiczne, zarządzania środkami i długiem publicznym.

Głównymi organami tworzącymi ten sektor są Organy władzy publicznej, Organy administracji rządowej, Organy kontroli i ochrony prawa, Sądy i trybunały, ZUS i KRUS, NFZ wraz z samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej, uczelnie publiczne, Polska Akademia Nauk i inne.

Podstawowymi pojęciami związanymi z funkcją finansów publicznych są: alokacja, redystrybucja, kontrola i stabilizacja.

Alokacja: państwo może przemieszczać środki na zadania, które ma obowiązek spełniać, na dziedziny które nie przynoszą zysku ale pełnią istotne funkcje dla państwa i zbiorowych potrzeb obywateli.

Redystrybucja czyli wtórny podział PKB to mechanizm dzielenia środków ze sfery produkcyjnej, i przekazywanie ich do sfery nieprodukcyjnej na potrzeby zbiorowe, które ma państwo ma obowiązek zaspokajać. To podstawowa funkcja finansów publicznych.

Kontrola pozwala na wyciąganie wniosków o stanie gospodarki państwa i przeciwdziałanie nadużyciom w rozdzielaniu finansów publicznych na podstawie ewidencjonowania wszystkich zjawisk finansowych przez jednostki rządowe i administracyjne.

Stabilizacja gospodarcza czyli zmniejszenie bezrobocia, regulowanie popyty, rozwój harmonijny równomierny dokonywane jest przez państwo przez dobór źródeł dochodów i ustalenie sposobów ich wydawania, tak aby zachęcić lub zniechęcić do aktywności gospodarczej.

Budżet większości państw świata zakłada deficyt do około 5%, podczas kryzysu gospodarczego państwa prowadzą politykę interwencjonistyczną polegającą na podnoszeniu deficytu  budżetowego.

Oznacza to zwykle wydanie znacznej ilości obligacji skarbowych, co z kolei powoduje wzrost oprocentowania i podniesienie kosztów kredytów w całej gospodarce. Sposobami radzenia sobie z deficytem jest podniesienie podatków, ograniczenie wydatków, inflacja lub sprzedaż majątku państwa (prywatyzacja).

To co kupujemy, za ile możemy kupić określa państwo sprawujące nad nią pieczę. Ze szczególnym zainteresowaniem należy patrzeć na gospodarkę gdyż to ona wyznacza kierunki zmian cen towarów i usług. Podział geograficzny przypomnijmy więc to małe giełdy regionalne większe giełdy krajowe i giełdy mające ogromny zasięg obejmujący wiele państw czyli giełdy międzynarodowe. Cechami charakterystycznymi tych giełd jest to że za równo możemy tutaj sprzedawać jak i kupować wszelakiego rodzaju towary. Ponadto giełdy towarowe to przede wszystkim jednorodność i to nie tylko ze względu na rodzaj obrotu a także na rodzaj uczestniczących podmiotów . Makler ma za zadania kupić akcje za określoną kwotę ubić zysk i je sprzedać z czego otrzymuje ustalony procent transakcji. Klienci giełdowi albo dążą do uzyskania jak największego dochodu po przez kupno a następnie sprzedaż akcji albo kupują je na stałe . Warto przewertować giełdy i dopiero wówczas podjąć decyzję o zakupie akcji.

System bankowy w Polsce ma dosyć prostą i przejrzystą budowę. Podstawową instytucją jest tutaj Narodowy Bank Polski który pod swoimi skrzydłami ma wszystkie banki komercyjne udzielające kredytów i rozliczające transakcje pieniężne pomiędzy podmiotami działalności gospodarczej. Podstawowym organem narodowego banku polskiego jest rada polityki pieniężnej. Na czele narodowego banku polskiego stoi natomiast prezes. Prezes narodowego banku polskiego mianowany jest na sześcioletnią kadencję  i jest osobą mianowaną przez sejm naszego państwa. Prezes narodowego banku polskiego pełni również funkcje prezesa rady polityki pieniężnej i po ukończeniu kadencji dopiero po okresie sześciu lat może ponownie ubiegać się w jakiś sposób o reelekcję. Rada polityki pieniężnej jest nie jako najwyższą władzą w narodowym banku polskim i to ona głównie podejmuje decyzję o zwiększeniu czy też zmniejszeniu ilości emisji pieniądza na rynek. Decyzje te podejmuje dziewięciu członków którym przewodniczy prezes NBP.

Czek

Posługiwanie się czekami jest bardzo proste. Czek to dokument który wystawiany jest przez osobę która posiada konto w banku i uprawnia nas o ile widnieją na nim nasze dane do odbioru z rachunku bankowego zleceniodawcy określonej przez niego na dokumencie kwoty. To bardzo szybki i łatwy sposób przeprowadzania transakcji bezgotówkowych. Do znanych nam jeszcze papierów wartościowych na pewno zalicza się weksel. To dokument w którym zleceniodawca zobowiązuje się że dane zobowiązanie czyli kwotę jaką ma otrzymać odbiorca weksla zapłaci za niego inna osoba. Podobnym papierem wartościowym do weksla są obligacje które działają na zbliżonej zasadzie z tym że tutaj ten kto emituje obligacje jest zobowiązany do wypłacenia określonej kwoty temu kto akcję posiada. W przypadku obligacji inny system nie byłby dopuszczalny gdyż obligacje często zmieniają swoich właścicieli gdyż są odsprzedawane i kupowane stąd też w obliczu tych zmian ciężko byłoby później rościć korzyści majątkowe od tej czy innej osoby.

List zastawny

Z mniej popularnych rodzajów papierów wartościowych warto nadmienić list zastawny który ma charakter hipoteczny. Wystawiany jest on zazwyczaj przez banki i w zamian za gotówkę jaką otrzymujemy od banku hipotetycznego oddajemy w zastaw jakaś wartość materialną. Najczęściej w przypadku listów zastawnych w grę wchodzą posiadane przez nas nieruchomości czyli dom czy tez lokale w jakich na przykład działa nasza firma. Kolejnym typem papieru wartościowego jest konosament. To pojęcie wiąże się przede wszystkim z działaniami pieniężnymi i towarowymi prowadzonymi na morzu. Tego typu dokumenty wydaje się po to że po ich przekazaniu w porcie zobowiązani są do oddania nam towaru na jaki został wystawiony nasz morski czek przewozowy. Jednym z bardziej znanym papierów wartościowych jest również akcja. Akcje kupowane są najczęściej przez osoby które chcą wejść w poczet spółki i przez zakup akcji posiąść część jej kapitału i majątku aby mieć udziały w danej firmie.

Ktoś kto decyduje się na otwarcie firmy i otrzymuje takie wsparcie musi mieć na uwadze to że z każdej otrzymanej złotówki będzie skrupulatnie rozliczony na podstawie przedstawionych rachunków potwierdzających dokonane zakupy. Co ważniejsze jeżeli firma która otworzymy nie utrzyma się na rynku przez okres co najmniej jednego roku będziemy zobowiązani do tego aby całkowitą wartość zapomogi zwrócić organowi od którego ją otrzymaliśmy. Warto więc zastanowić się przed otwarciem firmy nad tym czy uda nam się utrzymać ją na rynku przez okres całego roku. Czy zawsze będzie ona w stanie płynności finansowej i czy w krótkim okresie nie będzie nam groziło bankructwo czy też popadnięcie w wysokie uniemożliwiające dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa długi.

Aby założyć spółkę…

Wszystkie przedsiębiorstwa prowadzą własną działalność i każde robi to na zdecydowanie innej zasadzie. Wynika to głównie z tego jaką wizję prowadzenia przedsiębiorstwa ma rada nadzorcza. Jednak jedna rzecz jest niezmienna. Do samego działania przedsiębiorstwa potrzebują aktywów i pasywów. Bez nich poprawne funkcjonowanie spółki byłoby niemożliwe. Dzięki aktywom i pasywom możemy określić zasoby majętności przedsiębiorstwa. Pojęcia aktywów i  pasywów nie są bezpośrednio związane z ekonomią a raczej z rachunkowością bez której jednak ekonomii a raczej kilku jej gałęzi raczej by nie było. Na początku warto zrozumieć znaczenie pojęć aktywa i pasywa. Tak więc aktywa jest to majątek uzyskany lub zgromadzony we wcześniejszej fazie działalności gospodarczej. Na aktywa składają się elementy które przynoszą zysk oraz takie które mogą nam dawać ten zysk w dalszej działalności przedsiębiorstwa.